Wartość zamówienia na roboty budowlane

Zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (dalej: „ustawa Pzp”) wartość zamówienia na roboty budowlane ustala się na podstawie:

• kosztorysu inwestorskiego sporządzanego na podstawie dokumentacji projektowej oraz specyfikacji technicznych wykonania i odbioru robót albo na podstawie planowanych kosztów robót budowlanych określonych w programie funkcjonalno-użytkowym, jeżeli przedmiotem zamówienia jest wykonanie robót budowlanych w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane;
• planowanych kosztów prac projektowych oraz planowanych kosztów robót budowlanych określonych w programie funkcjonalno-użytkowym, jeżeli przedmiotem zamówienia jest zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane.

Szczegółowe wymagania dotyczące metody i podstawy sporządzania tych dokumentów określone zostały w treści rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 20 grudnia 2021 r. w sprawie określenia metod i podstaw sporządzania kosztorysu inwestorskiego, obliczania planowanych kosztów prac projektowych oraz planowanych kosztów robót budowlanych określonych w programie funkcjonalno-użytkowym (dalej: „Rozporządzenie”).

Metoda kalkulacji uproszczonej

W § 2 Rozporządzenia wskazano, iż kosztorys inwestorski sporządza się metodą kalkulacji uproszczonej, polegającą na obliczeniu wartości kosztorysowej robót objętych przedmiarem robót jako sumy iloczynów liczby jednostek przedmiarowych robót podstawowych i cen jednostkowych robót podstawowych bez podatku od towarów i usług, według wzoru:

W_k = Z (L_j x C_j)

w którym poszczególne symbole oznaczają:

W_k – wartość kosztorysową robót;

L_j – liczbę jednostek przedmiarowych robót podstawowych;

C_j – cenę jednostkową roboty podstawowej.

Wielu kosztorysantów tworząc kosztorys inwestorski całkowicie zapomina, że w kosztorysie inwestorskim powinny znajdować się jedynie pozycje podstawowe, których definicja znajduje się w § 1 pkt 7 Rozporządzenia, która określa, iż jest to minimalny zakres prac, które po wykonaniu są możliwe do odebrania pod względem ilości i wymogów jakościowych oraz uwzględniają przyjęty stopień zagregowania robót

Wartość kosztorysowa robót obejmuje wartość wszystkich materiałów, urządzeń i konstrukcji potrzebnych do zrealizowania przedmiotu zamówienia.

Podstawy sporządzania kosztorysu inwestorskiego

Podstawę do sporządzania kosztorysu inwestorskiego stanowią:

• dokumentacja projektowa;
• specyfikacja techniczna wykonania i odbioru robót budowlanych;
• założenia wyjściowe do kosztorysowania;
• ceny jednostkowe robót podstawowych.

Przy ustalaniu cen jednostkowych robót podstawowych stosuje się w kolejności:

• ceny jednostkowe robót podstawowych określone na podstawie danych rynkowych, w tym danych z zawartych wcześniej umów lub powszechnie stosowanych aktualnych publikacji;
• kalkulacje szczegółowe cen jednostkowych.

Czy to oznacza, że w kosztorysie inwestorskim można podać cenę jednostkową dla danej pozycji bez przeprowadzania szczegółowych obliczeń?

Absolutnie nie!

Kalkulacja szczegółowa ceny jednostkowej

W § 2 Rozporządzenia wskazano. iż kalkulacja szczegółowa ceny jednostkowej polega na określeniu wartości poszczególnych jednostkowych nakładów rzeczowych (kosztów bezpośrednich) oraz doliczeniu narzutów kosztów pośrednich i zysku, według wzoru:

C_j = Σ (n x c) + K_pj + Z_j

w którym poszczególne symbole oznaczają:

C_j – cenę jednostkową roboty podstawowej;

n – jednostkowe nakłady rzeczowe: robocizny – n_r, materiałów – n_m, pracy sprzętu – n_s;

c – cenę czynników produkcji: robocizny – C_r, ceny materiałów – C_m, ceny pracy sprzętu – C_s;

n x c – koszty bezpośrednie jednostki przedmiarowej robót, według wzoru:

n x c = (Σ n_r x C_r + Σ n_m x C_m + Σ n_s x C_s);

K_pj – koszty pośrednie na jednostkę przedmiarową robót;

Z_j – zysk kalkulacyjny na jednostkę przedmiarową robót.

Koszty pośrednie na jednostkę przedmiarową robót ustala się za pomocą wskaźnika narzutu kosztów pośrednich, według wzoru:

K_pj = W_kp x (R_j + S_j) / 100%

w którym poszczególne symbole oznaczają:

K_pj – koszty pośrednie na jednostkę przedmiarową robót;

W_kp – wskaźnik narzutu kosztów pośrednich w %;

R_j – koszt robocizny na jednostkę przedmiarową robót;

S_j – koszt pracy sprzętu na jednostkę przedmiarową robót.

Zysk kalkulacyjny na jednostkę przedmiarową robót oblicza się jako iloczyn wskaźnika narzutu zysku i podstawy jego naliczania.

Kalkulacja szczegółowa ceny jednostkowej

Ponadto w § 2 Rozporządzenia wskazano, iż przy ustalaniu jednostkowych nakładów rzeczowych stosuje się w kolejności:

• analizę indywidualną;
• kosztorysowe normy nakładów rzeczowych określone w odpowiednich katalogach oraz metodę interpolacji i ekstrapolacji, przy wykorzystaniu wielkości określonych w katalogach

W tym miejscu należy przypomnieć, że zgodnie z definicją zawartą w § 1 pkt 3 Rozporządzenia ilekroć w Rozporządzeniu jest mowa o katalogach – należy przez to rozumieć publikacje zawierające jednostkowe nakłady rzeczowe, czyli inaczej mówiąc „katalogi KNR„.

Natomiast przy ustalaniu stawek i cen czynników produkcji stosuje się w kolejności:

• analizę własną;
• dane rynkowe lub powszechnie stosowane, aktualne publikacje.

Ceny materiałów podaje się łącznie z kosztami zakupu.

Przy ustalaniu wskaźnika narzutów kosztów pośrednich i wskaźnika narzutu zysku przyjmuje się wielkości określone według danych rynkowych, w tym danych z zawartych wcześniej umów lub powszechnie stosowanych aktualnych publikacji, a w przypadku braku takich danych – według analizy indywidualnej.

Podstawę naliczania narzutu zysku ustala się w założeniach wyjściowych do kosztorysowania.

Jednostkowe nakłady rzeczowe ustalone na podstawie analizy indywidualnej

Jednostkowe nakłady rzeczowe ustalone na podstawie analizy indywidualnej uwzględniają w przypadku:

• robocizny – liczbę roboczogodzin dotyczącą wszystkich czynności, które są wymienione w szczegółowych opisach robót podstawowych wyszczególnionych pozycji kosztorysowych, oraz 5% rezerwy na czynności pomocnicze;
• materiałów – ilości/liczby wyszczególnionych rodzajów materiałów, wyrobów lub prefabrykatów niezbędnych do wykonania robót podstawowych wyszczególnionych pozycji kosztorysowych, z uwzględnieniem ubytków i odpadów w transporcie i w procesie wbudowania;
• pracy sprzętu – liczbę maszynogodzin pracy wymienionych jednostek sprzętowych, niezbędnych do wykonania robót podstawowych wyszczególnionych pozycji kosztorysowych, z uwzględnieniem przestojów wynikających z procesu technologicznego.

Godzinowe stawki robocizny kosztorysowej ustalone na podstawie analizy własnej obejmują wszystkie składniki zaliczane do wynagrodzenia oraz koszty pochodne naliczane od wynagrodzeń, a w szczególności:

• wynagrodzenie zasadnicze;
• premie regulaminowe;
• dodatkowe składniki wynagrodzenia (dodatki za staż pracy, inne dodatki przysługujące zgodnie z postanowieniami regulaminu pracy);
• inne świadczenia związane z pracą (wynagrodzenia za czas urlopu wypoczynkowego i za czas innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy, zasiłki za czas niezdolności do pracy wskutek choroby, odprawy emerytalne, nagrody jubileuszowe);
• obligatoryjne obciążenia płac;
• odpisy na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych.

W cenach jednostkowych materiałów ustalonych na podstawie analizy własnej nie uwzględnia się podatku od towarów i usług.

W cenach jednostkowych maszynogodzin pracy jednostek sprzętowych ustalonych na podstawie analizy własnej nie uwzględnia się podatku od towarów i usług.

W cenach jednostkowych uwzględnia się kosztorysową cenę pracy jednostki sprzętowej lub transportowej wraz z kosztami obsługi etatowej oraz koszty jednorazowe, uwzględniające koszty przewozu sprzętu lub środków transportu z bazy na budowę i z powrotem, montaż i demontaż na miejscu pracy albo przezbrojenie.

Elementy kosztorysu inwestorskiego

Kosztorys inwestorski obejmuje:

• stronę tytułową zawierającą:
  • nazwę nadaną zamówieniu przez zamawiającego,
  • lokalizację obiektu budowlanego lub robót budowlanych,
  • nazwy i kody określone w rozporządzeniu (WE) nr 2195/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 listopada 2002 r. w sprawie Wspólnego Słownika Zamówień (CPV) (Dz. Urz. WE L 340 z 16.12.2002, str. 1, z późn. zm. – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 6, t. 5, str. 3, z późn. zm.), zwanym dalej „Wspólnym Słownikiem Zamówień”,
  • nazwę i adres zamawiającego,
  • imię i nazwisko osoby opracowującej kosztorys oraz nazwę i adres podmiotu opracowującego kosztorys, o ile występuje,
  • wartość kosztorysową robót,
  • datę opracowania kosztorysu;
• ogólną charakterystykę obiektu lub robót, zawierającą krótki opis techniczny wraz z istotnymi parametrami, które określają wielkość obiektu lub robót;
• przedmiar robót;
• kalkulację uproszczoną;
• tabelę wartości elementów scalonych, sporządzoną w postaci sumarycznego zestawienia wartości robót określonych przedmiarem robót, łącznie z narzutami kosztów pośrednich i zysku, odniesionych do elementu obiektu lub zbiorczych rodzajów robót;
• załączniki określające:
  • założenia wyjściowe do kosztorysowania,
  • kalkulacje szczegółowe cen jednostkowych, analizy indywidualne nakładów rzeczowych oraz analizy własne cen czynników produkcji i wskaźników narzutów kosztów pośrednich i zysku.