Wszczynając postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego na wykonanie robót budowlanych, których okres realizacji jest na tyle długi, że obejmuje „sezon zimowy” wielu zamawiających zastanawia się, czy i jak bardzo okoliczność ta może mieć znaczenie dla terminowego ukończenia prac.
Występowanie niekorzystnych warunków atmosferycznych stanowi niezwykle istotną przeszkodę dla możliwości realizacji prac budowlanych zgodnie z tzw. „sztuką budowlaną” i przede wszystkim może spowodować, że efekt tych prac będzie obarczony wadami.
Zwykle więc zamawiający stara się zapobiec tego typu zdarzeniom poprzez:
- wyznaczenie dłuższego terminu realizacji prac lub
- zamieszczenie w treści umowy postanowień umożliwiających zmianę umowy w odniesieniu do terminu jej wykonania w przypadku wystąpienia niekorzystnych warunków atmosferycznych, które uniemożliwiają lub utrudniają wykonywanie prac zgodnie z normami lub zaleceniami producentów materiałów.
Nie zawsze jednak takie postanowienia są wystarczające i pozwalają na dokonanie zmiany umowy, a co gorsze zmiana dokonana na podstawie tak określonych przesłanek może być uznana za naruszenie przepisów prawa.
Gmina Jasieniec (dalej: „Zamawiający„) prowadziła postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego. Postępowanie prowadzone było w trybie podstawowym, a jego przedmiotem było wykonanie zadania pn. „Zagospodarowanie terenu rekreacyjnego wraz z budową plaży w Jasieńcu” (dalej: „Postępowanie„).
W wyniku przeprowadzonej przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych kontroli doraźnej stwierdzono, że Zamawiający dokonał bezpodstawnej zmiany umowy poprzez wydłużenie terminu realizacji zamówienia, czym naruszył przepisy art. 454 ust. 1 i 2 pkt 1 w związku z art. 455 ust. 1 i 2 Pzp.
W dniu 19 grudnia 2023 r. Zamawiający zawarł umowę w wybranym wykonawcą (dalej: „Wykonawca”), w treści której termin wykonania zamówienia wyznaczony został na dzień 10 kwietnia 2024 r.
Stosownie do treści § 14 ust. 3 i 5 umowy umowa przewidywała, że Zamawiający dopuszcza zmianę umowy w formie aneksu w przypadku:
- wystąpienia nieprzewidzianych warunków i zjawisk atmosferycznych (kataklizmy),
- wystąpienia siły wyższej, np. trąby powietrznej, pożaru, powodzi,
- wstrzymania budowy przez właściwy organ z przyczyn nie zawinionych przez Wykonawcę robót budowlanych, np. dokonanie odkrywki archeologicznej, odkrycie niewybuchu, szczątków ludzkich, itp.,
- wystąpienia innych nieprzewidzianych i uzasadnionych okoliczności,
- wystąpienia następstw działań administracyjnych (np. konieczności uzyskania wyroku sądowego lub innego orzeczenia sądu lub organu, którego konieczności nie przewidziano na etapie zawarcia umowy),
- konieczności przerwania robót z uwagi na wystąpienie obiektywnych przyczyn technicznych,
- wstrzymania prac budowlanych przez właściwy organ z przyczyn niezawinionych przez Wykonawcę,
- wystąpienia innych okoliczności nie powstałych z winy Wykonawcy,
- konieczności wykonania robót dodatkowych, których wykonanie jest niezbędne do prawidłowego wykonania oraz zakończenia przedmiotu zamówienia.
Zamawiający zastrzegł, iż zmiana ta może spowodować zmianę terminu wykonania prac i nie spowoduje zmiany wynagrodzenia Wykonawcy.
W dniu 19 marca 2024 r. Wykonawca zwrócił się do Zamawiającego z wnioskiem o zmianę umowy w zakresie wydłużenia terminu wykonania nawierzchni mineralno-epoksydowej.
W uzasadnieniu do tego wniosku Wykonawca wskazał, że zgodnie z instrukcją wykonywania oraz zaleceniami producenta wodoprzepuszczalnej nawierzchni mineralno-epoksydowej warunkami wykonywania nawierzchni są:
- brak opadów atmosferycznych,
- temperatura stosowania: od +8°C do +30°C,
- wykonanie nawierzchni od +15°C do +20°C,
- wilgotność względna powietrza – max. 70%.
Wykonawca dalej wskazał, że warunki atmosferyczne w umownym terminie realizacji (przewaga opadów atmosferycznych, niewystarczająco wysoka temperatura), uniemożliwiają prawidłowe wykonanie nawierzchni, co znacząco wpływa na jej jakość.
W dniu 28 marca 2024 r. przedstawiciele Zamawiającego oraz Wykonawca podpisali dokument, pn. „Protokół konieczności„, z którego wynikało, że komisja proponuje wydłużyć termin wykonania robót do dnia 10 maja 2024 r. w związku z tym, że wykonanie wodoprzepuszczalnej nawierzchni mineralno-epoksydowej wymaga odpowiedniej temperatury zewnętrznej.
Wskazano również, że kiełkowanie traw także wymaga odpowiedniej temperatury, w związku z czym powinno nastąpić na przełomie kwietnia i maja (po przymrozkach).
W dniu 28 marca 2024 r. strony podpisały aneks do umowy, na mocy którego Wykonawca zobowiązał się zrealizować przedmiot zamówienia w terminie do dnia 10 maja 2024 r.
W treści ww. aneksu Zamawiający nie podał podstawy prawnej, w oparciu o którą termin realizacji zamówienia został wydłużony o 30 dni.
Zamawiający w odpowiedzi na wezwanie UZP o podanie podstawy prawnej i faktycznej zawarcia przez zamawiającego aneksu do umowy z dnia 28 marca 2024 r., a także o wyjaśnienie, czy zamawiający przewidział klauzule przeglądowe dające możliwość tego rodzaju zmiany umowy w dokumentach zamówienia wyjaśnił, że w dniu 27 marca 2024 r. do Zamawiającego wpłynął wniosek Wykonawcy o wydłużenie terminu realizacji umowy.
Wykonawca wskazał we wniosku, że zgodnie z instrukcją wykonywania oraz zaleceniami producenta wodnoprzepuszczalnej nawierzchni mineralno-epoksydowej do wykonania nawierzchni niezbędne są odpowiednie warunki atmosferyczne.
Warunki atmosferyczne w umownym terminie realizacji (przewaga opadów, niewystarczająco wysoka temperatura) uniemożliwiały prawidłowe wykonanie nawierzchni, co mogło znacząco wpłynąć na jej jakość.
W dniu 28 marca 2024 r. sporządzono protokół konieczności w sprawie zmiany terminu zrealizowania robót. Komisja zaproponowała przedłużenie terminu wykonania z dnia 10 kwietnia 2024 r. do 10 maja 2024 r.
W związku z powyższym, w dniu 28 marca 2024 r. zawarto aneks do umowy, w którym zmieniony został termin realizacji zamówienia publicznego.
Zamawiający wskazał, iż zmiany w umowie zostały wprowadzone zgodnie z art. 455 ustawy PZP i zostały przewidziane w dokumentach zamówienia. Zamawiający przewidział możliwość zmiany umowy w formie aneksu, m.in. w § 14 wzoru umowy.
Zgodnie z zapisami § 14 ust. 3 umowy: Zamawiający, po wyrażeniu zgody, dopuszcza zmianę umowy w formie aneksu w określonych przypadkach, m.in wystąpienia nieprzewidzianych warunków i zjawisk atmosferycznych (w tym kataklizmów), wystąpienia innych nieprzewidzianych i uzasadnionych okoliczności, wystąpienia innych okoliczności nie powstałych z winy Wykonawcy.
Podsumowując, w ocenie Zamawiającego, aby przedmiot zamówienia został wykonany w całym wymaganym zakresie, zgodnie ze sztuką budowlaną oraz należytą starannością, istniała konieczność wydłużenia terminu realizacji zamówienia.
Przedmiot zamówienia został wykonany w pełnym zakresie do dnia 9 maja 2024 r., co potwierdza protokół odbioru końcowego spisany w dniu 10 maja 2024 r.
W związku z powyższym Prezes Urzędu zważył, co następuje.
Zasady dotyczące modyfikacji umów w sprawie zamówienia publicznego zostały określone w art. 454 i 455 ustawy Pzp. Stanowią one niezbędne doprecyzowanie warunków, w jakich modyfikacje umowy w trakcie jej realizacji są uznane za niedopuszczalne (istotne – w rozumieniu art. 454 ust. 2 ustawy Pzp, stanowiące wdrożenie art. 72 ust. 4 dyrektywy 2014/24/UE i art. 89 ust. 4 dyrektywy 2014/25/UE) lub dopuszczalne (określone w art. 455 ustawy Pzp, stanowiącym wdrożenie art. 72 ust. 1-2 dyrektywy 2014/24/UE i art. 89 ust. 1-2 dyrektywy 2014/25/UE).
Przepisy dyrektyw uwzględniają orzecznictwo TSUE dotyczące (nie)dopuszczalności zmian zawartej umowy w sprawie zamówienia publicznego. Z orzecznictwa tego wynika, że zmiana umowy w sprawie zamówienia publicznego w trakcie jej obowiązywania jest co do zasady niedopuszczalna, jeżeli nie została poprzedzona przeprowadzeniem nowego postępowania o udzielenie zamówienia. Warunki umowy stanowią bowiem wynik przetargu lub innej procedury ofertowoeliminacyjnej. Ich późniejsza zmiana może prowadzić do wypaczenia tego wyniku oraz naruszenia zasad uczciwej konkurencji, równego traktowania i przejrzystości.
W świetle art. 454 ust. 1 ustawy Pzp niedopuszczalna jest istotna zmiana zawartej umowy. A contrario dopuszczalne są zmiany o charakterze nieistotnym.
Zasadą jest, że istotna zmiana umowy wymaga przeprowadzenia nowego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Natomiast art. 454 ust. 2 ustawy Pzp definiuje pojęcie „istotnej zmiany umowy„.
Zgodnie z tym przepisem zmiana istotna zachodzi tylko, gdy powoduje, że charakter umowy zmienia się w sposób istotny w stosunku do pierwotnej umowy, w szczególności, jeżeli zmiana:
- wprowadza warunki, które gdyby zostały zastosowane w postępowaniu o udzielenie zamówienia, to wzięliby w nim udział lub mogliby wziąć udział inni wykonawcy lub przyjęte zostałyby oferty innej treści;
- narusza równowagę ekonomiczną stron umowy na korzyść wykonawcy, w sposób nieprzewidziany w pierwotnej umowie;
- w sposób znaczny rozszerza albo zmniejsza zakres świadczeń i zobowiązań wynikający z umowy;
- polega na zastąpieniu wykonawcy, któremu zamawiający udzielił zamówienia, nowym wykonawcą w przypadkach innych, niż wskazane w art. 455 ust. 1 pkt 2 ustawy Pzp.
Zgodnie z art. 454 ust. 2 pkt 1 ustawy Pzp zmiana umowy jest istotna, jeżeli powoduje, że charakter umowy zmienia się w sposób istotny w stosunku do pierwotnej umowy, w szczególności jeżeli zmiana wprowadza warunki, które gdyby zostały zastosowane w postępowaniu o udzielenie zamówienia, to wzięliby w nim udział lub mogliby wziąć udział inni wykonawcy lub przyjęte zostałyby oferty innej treści.
Przenosząc powyższe rozważania prawne na okoliczności faktyczne sprawy, na wstępie należy stwierdzić, że wbrew wyjaśnieniom Zamawiającego udzielonym w toku kontroli, zmiana umowy w zakresie terminu realizacji zamówienia nie była dopuszczalna na podstawie art. 455 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp w oparciu o klauzule przeglądowe przewidziane we wzorcu umowy stanowiącym załącznik nr 9 do SWZ, a następnie w § 14 ust. 3 i 5 umowy.
Należy zauważyć, że przedmiotowa klauzula przeglądowa przede wszystkim nie odpowiada wszystkim wymaganiom określonym w art. 455 ust. 1 pkt 1 lit.a.
Po pierwsze, w treści klauzuli opisanej § 14 ust. 3 umowy, Zamawiający ograniczył się wyłącznie do ogólnikowego wspomnienia, że dopuszcza możliwość zmiany umowy w formie aneksu.
Zamawiający tym samym nie określił w ogóle co może być przedmiotem dopuszczalnej zmiany. Ustęp 3 stanowi tylko, że: Zamawiający (…) dopuszcza zmianę umowy w formie aneksu oraz wylicza okoliczności, w których zmiana będzie możliwa. § 14 ust. 3 umowy nie mógł więc być podstawą dokonanej zmiany, jeżeli Zamawiający nie sprecyzował, że dopuszcza zmianę umowy w zakresie zmiany terminu jej wykonania.
Jednocześnie należy zauważyć, że Zamawiający bezpodstawnie powołuje się na § 14 ust. 5 umowy.
W ocenie Prezesa Urzędu, ww. klauzula nie mogła być samoistną podstawą zmiany umowy w zakresie terminu realizacji zamówienia.
Literalne brzmienie treści § 14 ust. 5 umowy i jego relacji względem ust. 3, jednoznacznie wskazuje, że postanowienie to traktowało wyłącznie zmianę terminu wykonania prac jako wtórną konsekwencję zmiany umowy, której zakresu Zamawiający w żaden sposób nie określił w § 14 ust. 3 umowy.
A zatem, należy stwierdzić, że Zamawiający nie sprecyzował we wzorcu umowy, a następnie w umowie, w § 14 ust. 3 i n. umowy, klauzul przeglądowych, w oparciu o które dopuszczalna była zmiana terminu realizacji w drodze aneksu do umowy.
Po drugie, należy nadmienić odnosząc się do warunków zmiany umowy określonych w § 14 ust. 3 pkt 1 i 4, że w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy budzi zastrzeżenia, w kontekście adekwatności wskazanych przesłanek dokonania zmiany, czy opady atmosferyczne oraz niskie (poniżej 8°C w nocy) temperatury w okresie marzec/kwiecień można uznać za wystąpienie nieprzewidzianych warunków i zjawisk atmosferycznych (kataklizmy) (§ 14 ust. 3 pkt 1 umowy) lub wystąpienie innych nieprzewidzianych i uzasadnionych okoliczności (§ 14 ust. 3 pkt 4 umowy) – w ocenie Prezesa Urzędu są to okoliczności normalne i standardowo występujące w tym okresie, a co za tym idzie możliwe do przewidzenia w chwili zawarcia umowy.
Jakkolwiek z wyjaśnień oraz dokumentów przesłanych przez Zamawiającego wynika, że potrzeba wydłużenia terminu realizacji umowy wynikała z przeciwwskazań natury technicznej co do realizacji nawierzchni mineralno-epoksydowej przy zbyt niskich temperaturach oraz podczas opadów, co znajdowało potwierdzenie w instrukcji producenta nawierzchni mineralno-epoksydowej, załączonej przez Wykonawcę do wniosku o zmianę umowy oraz ze stanowiska komisji sporządzającej protokół konieczności z dnia 28 marca 2024 r. (w skład której wchodził również inspektor nadzoru), należy stwierdzić, że Zamawiający nie przewidział – w sposób wymagany art. 455 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp – tego rodzaju sytuacji w klauzuli przeglądowej zawartej w § 14 umowy.
Przy zachowaniu należytej staranności, Zamawiający wybierając konkretną technologię wykonania przedmiotu umowy, powinien znać parametry graniczne jej zastosowania, a co za tym idzie przewidzieć skutki ich niedotrzymania, w szczególności w okolicznościach w jakich zawarto przedmiotową umowę (grudzień) oraz przewidywanego okresu realizacji przedmiotu umowy, tj. miesięcy zimowych.
W świetle powyższego nie ulega także wątpliwości, iż zmiana polegająca na wydłużeniu terminu realizacji umowy w przedmiotowym postępowaniu, miała charakter zmiany istotnej w rozumieniu art. 454 ust. 2 pkt 1 ustawy Pzp.
Powodowała bowiem znaczne wydłużenie terminu wykonania zamówienia o ok. 26% względem terminu pierwotnie określonego w SWZ.
W opinii UZP, termin realizacji zamówienia w okresie trudnych, zimowych warunków atmosferycznych niewątpliwie mógł być jednym z czynników determinujących krąg wykonawców, którzy składali oferty w postępowaniu lub też potencjalnie mogliby je złożyć oraz mógł wpływać na treść przyjętych ofert, szczególnie wysokość zaoferowanej ceny.
W szczególności dłuższy termin realizacji dałby wykonawcom możliwość innego kalkulowania ryzyka związanego z ewentualnymi karami umownymi związanymi ze zwłoką w realizacji przedmiotu umowy, przewidzianymi w § 11 ust. 1 umowy.
W tym miejscu należy wskazać, że zmiana terminu realizacji wprowadzona w drodze aneksu do umowy nie mieściła się w żadnej z pozostałych przesłanek zmiany umowy określonej w art. 455 ust. 1 i 2 ustawy Pzp.
Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że Zamawiający bezpodstawnie dokonał istotnej zmiany umowy w drodze aneksu do umowy, poprzez wydłużenie terminu realizacji zamówienia, czym dopuścił się naruszenia przepisów art. 454 ust. 1 i 2 pkt 1 w związku z art. 455 ust. 1 i 2 ustawy Pzp.
Zamawiający 20 czerwca 2025 r. wniósł zastrzeżenia do wyniku kontroli doraźnej. W treści zgłoszonych zastrzeżeń Zamawiający wskazał m.in. iż na etapie opracowywania SWZ nie można było przewidzieć szczegółowych parametrów związanych z dokładną technologią wykonania wodnoprzepuszczalnej nawierzchni mineralno-epoksydowej lub równoważnej (wynikającej z kolei z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego), w związku z faktem, iż Zamawiający nie był w stanie przewidzieć jaki konkretnie producent będzie dostawcą tejże nawierzchni.
Mimo podobnej technologii zalecenia producentów w tym zakresie mogą się różnić i na przykład dopuszczać takie warunki pogodowe jakie panowały w czasie realizacji robót na terenie inwestycji (wówczas nie byłoby najmniejszego problemu z wywiązaniem się wykonawcy z terminu wykonania robót).
Ponadto Zamawiający, ustalając końcowy termin realizacji umowy na dzień 10 kwietnia 2024 r. brał pod uwagę warunki atmosferyczne w latach ubiegłych, kiedy marzec był już wyjątkowo ciepłym miesiącem i tego rodzaju roboty budowlane mogły być wykonywane. Niestety marzec w 2024 r. okazał się miesiącem zimnym i deszczowym. Roboty budowlane prowadzone były na terenie podmokłym, bagnistym, wokół stawów. Wykonawca dokonał wszelkich starań, aby zakończyć przedmiotowe zamówienie w terminie. Mimo niesprzyjających warunków pogodowych, wszystkie pozostałe prace wykonane były w terminie, przygotowano również podbudowę pod nawierzchnię mineralno-epoksydową. Jednakże wykonanie samej nawierzchni w takich warunkach atmosferycznych było fizycznie niemożliwe. Podstawowym, najważniejszym warunkiem wykonywania wodnoprzepuszczalnej nawierzchni mineralno-epoksydowej jest brak opadów atmosferycznych.
Wykonana w tych warunkach nawierzchnia kwalifikowałaby się do rozbiórki i ponownego ułożenia, co spowodowałoby z pewnością zarzuty wobec Wójta Gminy o niegospodarność i niewłaściwe wydatkowanie środków publicznych – tego Zamawiający chciał uniknąć.
Prezes UZP wraz z zastrzeżeniami przekazał Izbie pismo, w którym wskazał, iż informuje, że podtrzymuje stanowisko wyrażone w informacji o wyniku kontroli doraźnej.
Krajowa Izba Odwoławcza zważyła, co następuje.
Należy stwierdzić, że z treści zastrzeżeń od wyniku kontroli doraźnej wynika, iż Zamawiający stoi na stanowisku, że dokonana 28 marca 2024 r. aneksem zmiana umowy w zakresie terminu realizacji przedmiotu zamówienia mogła być dokonana na podstawie § 14 ust. 3 pkt 1 tej umowy, a przy tym zmiana ta nie powodowała istotnej modyfikacji charakteru umowy.
W przedmiotowych zastrzeżeniach Zamawiający nie wskazał przy tym w odniesieniu do poszczególnych przepisów, których naruszenie stwierdził Prezes UZP (art. 454 ust. 1 i 2 pkt 1 w związku z art. 455 ust. 1 i 2 Pzp), dlaczego stanowisko Prezesa UZP jest nieprawidłowe.
Zważywszy, że z art. 454 ust. 1 Pzp wynika, iż zmiany umowy dzielą się na zmiany nieistotne – których dokonanie jest dopuszczalne zawsze – oraz zmiany istotne – których dokonanie w sposób inny niż przez przeprowadzenie nowego postępowania o udzielenie zamówienia dopuszczalne nie jest, nie ulega wątpliwości, że art. 455 ust. 1 i 2 Pzp, w których określono, w jakich przypadkach dopuszczalne jest dokonanie zmiany umowy bez przeprowadzenia nowego postępowania o udzielenie zamówienia, stanowi przepis szczególny wobec art. 454 ust. 1 Pzp.
Oznacza to, że zmiany umowy określone w art. 455 ust. 1 i 2 Pzp stanowią istotne zmiany umowy w rozumieniu art. 454 ust. 1 Pzp.
Nie zasługuje na aprobatę stanowisko Zamawiającego, że przedmiotowa zmiana mogła zostać dokonana na podstawie § 14 ust. 3 pkt 1 ww. umowy, gdyż nie można uznać, że postanowienie to stanowi „jasne, precyzyjne i jednoznaczne postanowienie umowne„, o którym mowa w art. 455 ust. 1 Pzp.
Zgodnie z tym przepisem, za „jasne, precyzyjne i jednoznaczne postanowienie umowne” może być uznane wyłącznie takie postanowienie, które określa rodzaj i zakres zmian.
Nie ulega wątpliwości, że w § 14 ust. 3 ww. umowy (w tym w pkt 1) nie określono zakresu zmiany terminu „realizacji przedmiotu zamówienia” określonego w § 4 ust. 1 ww. umowy w przypadku „wystąpienia nieprzewidzianych warunków i zjawisk atmosferycznych (kataklizmy)” – czyli w jaki sposób (o jaki czas) termin ten może zostać zmieniony.
Zakresu takiej zmiany nie określono także w § 14 ust. 5 ww. umowy, który w odniesieniu do tego terminu zawiera jedynie wskazanie, że „zmiana ta może spowodować zmianę terminu wykonania prac”.
Trafnie zatem stwierdził Prezes UZP, że „klauzule przeglądowe przewidziane we wzorcu umowy stanowiącym załącznik nr 9 do SWZ, a następnie w § 14 ust. 3 i 5 umowy” „nie odpowiada wszystkim wymaganiom określonym w art. 455 ust. 1 pkt 1 lit. a„.
W konsekwencji dokonana 28 marca 2024 r. aneksem zmiana ww. umowy w zakresie terminu realizacji przedmiotu zamówienia naruszała art. 454 ust. 1 i 2 pkt 1 w związku z art. 455 ust. 1 i 2 Pzp bez względu na to, czy wystąpienie takich warunków atmosferycznych, jakie występowały w miejscu wykonywania zamówienia w marcu 2024 r., może być uznane za „wystąpienie nieprzewidzianych warunków i zjawisk atmosferycznych (kataklizmy)„, o którym mowa w 14 ust. 3 pkt 1 ww. umowy.
Podzielić przy tym należy stanowisko Prezesa UZP, że występowanie opadów atmosferycznych oraz niskich (poniżej 8°C w nocy) temperatur w okresie marzec/kwiecień to okoliczności normalne i standardowo występujące w tym okresie, a co za tym idzie możliwe do przewidzenia w chwili zawarcia umowy.
W odniesieniu do przedstawionej przez Zamawiającego w zastrzeżeniach od wyniku kontroli argumentacji w tym zakresie wymaga wskazania, że ocena, czy określone warunki atmosferyczne są nieprzewidziane, nie może być oparta wyłącznie na wzięciu pod uwagę warunków atmosferycznych „w latach ubiegłych„.
Zamawiający nie wskazał przy tym w przedmiotowych zastrzeżeniach, jakie warunki atmosferyczne występowały w okresie marzec/kwiecień „w latach ubiegłych” (w szczególności że w tym czasie nie występowały opady atmosferyczne oraz niskie (poniżej 8°C w nocy) temperatury) ani nie wykazał, że okoliczności te były brane pod uwagę przy określeniu terminu realizacji zamówienia.
Za „nieprzewidziane” może być uznane coś, czego nie można przewidzieć (względnie coś, co można przewidzieć, ale czego możliwość wystąpienia jest znikoma), a nie coś, co można przewiedzieć, ale zakłada się, że nie wystąpi.
Wobec powyższego Izba uznała, że zgłoszone przez Zamawiającego zastrzeżenia do wyniku kontroli doraźnej nie zasługują na uwzględnienie.
Uchwała Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 21 lipca 2025 r., sygn. akt KIO/KD 8/25